Τρίτη, 16 Αυγούστου 2016

ΠΕΑΛΣ ΑΡΘΡΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΗΣ: ΠΡΩΤΑ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ- ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΣΗ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΚΤΙΡΙΟΥ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ- ΕΦΑΡΜΟΓΗ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Email This

Εισαγωγή
Στην κινεζική γλώσσα η λέξη ''κρίση'' γράφεται με δύο χαρακτήρες. Ο ένας ερμηνεύεται ως ''κίνδυνος'' και ο άλλος ως ''ευκαιρία''. Συνεπώς θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι μια κρίση σημαίνει καταρχήν κίνδυνο, αλλά παράλληλα μας παρέχει την ευκαιρία να βγούμε από αυτήν και γιατί όχι να την ξεπεράσουμε με τις λιγότερες δυνατές απώλειες...αν βέβαια είμαστε διατεθειμένοι να δράσουμε.
Στην πράξη κανένας δεν περιμένει μία ξαφνική κατάσταση κινδύνου, μία καταστροφή. Η αλήθεια είναι ότι ο κίνδυνος δεν μας ρωτάει πότε  ''να χτυπήσει'' την πόρτα μας, αλλά τούτο μπορεί να συμβεί οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Από την άλλη πλευρά επειδή ο κίνδυνος δεν είναι κάτι βέβαιο, οι άνθρωποι επαναπαυόμαστε στο ''ήρεμο παρόν'' και με τη σκέψη ότι ''σε μένα θα συμβεί;'' δεν ''μαγειρεύουμε πριν πεινάσουμε'', δεν προετοιμαζόμαστε κατάλληλα, με συνέπεια όταν ο κίνδυνος ξεσπάσει να μας βρίσκει σαν ''καθιστές πάπιες'' και να μας ισοπεδώνει ποικιλοτρόπως. Μπροστά σε αυτόν τον κίνδυνο της ισοπέδωσης η μόνη ορθολογική ενέργεια είναι η ''αυτοάμυνα'', δηλαδή η κατάρτιση ενός σχεδίου έκτακτης ανάγκης για το προσωπικό και την Υπηρεσία μας, που θα λειτουργήσει προστατευτικά απέναντι σε μία κρίση.
Κατάσταση κινδύνου στην Υπηρεσία μας 
Μια κατάσταση κινδύνου στην Υπηρεσία μας απειλεί το προσωπικό ή και το συναλλασσόμενο κοινό και αποτελεί τροχοπέδη στην απρόσκοπτη συνέχιση των εργασιών ή τις διακόπτει εντελώς ή /και προξενεί υλικές ζημίες ή /και θέτει σε κίνδυνο τα αγαθά της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των ατόμων εντός του κτιρίου. Ειδικότερα, τα έκτακτα αυτά περιστατικά μπορεί να οφείλονται σε μια φυσική καταστροφή ή σε ανθρώπινο παράγοντα (ενδεικτικά):
•σεισμός
•πλημμύρα
•έκρηξη
•πυρκαγιά
•οργανωμένη επίθεση
 Πώς θα προστατεύσουμε τους εαυτούς μας, το συναλλασσόμενο κοινό και την Υπηρεσία μας
Η καλύτερη συνταγή, από αρχαιοτάτων χρόνων, είναι ''καλύτερα το προλαμβάνειν παρά το θεραπεύειν'', δηλαδή να έχουμε προετοιμαστεί από πριν για να αντιμετωπίσουμε ένα έκτακτο συμβάν. Η προετοίμασία μας αυτή συνίσταται στον λεπτομερή σχεδιασμό, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πιθανές παραμέτρους, ενός πρακτικού σχεδίου έκτακτης ανάγκης που θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε τον κίνδυνο. Το κλειδί εδώ είναι να σχεδιάζουμε έχοντας κατά νου πάντοτε το χειρότερο σενάριο. Πρέπει να αναρωτηθούμε τί θα κάναμε αν αυτό το χειρότερο λάμβανε χώρα. Π.χ πώς θα αντιμετωπίσουμε μια έκρηξη στο λεβητοστάσιο του κτιρίου; Αφού λοιπόν αναλογιστούμε τους πιθανούς κινδύνους, ύστερα θα πρέπει εντοπίσουμε πώς αυτοί θα μπορούσαν να επηρεάσουν εμάς ή/και το συναλλασσόμενο κοινό.
Τί είναι ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης (σ.ε.α)- εγκατάλειψης;
Ένα σ.ε.α- εγκατάλειψης περιλαμβάνει εκείνες τις ενέργειες- τα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να αναλάβουν συγκεκριμένα – καθορισμένα άτομα, για την προστασία των ατόμων που βρίσκονται εντός της Υπηρεσίας από μια π.χ πυρκαγιά ή άλλο αιφνίδιο σοβαρό περιστατικό και τα οποία θα πρέπει άμεσα να μεταβούν εκτός κτιρίου για να προστατευθούν. Το σ.ε.α δρα προστατευτικά για την ανθρώπινη ζωή και περιουσία σε περίπτωση εκδήλωσης μιας κρίσης και αυτή έρχεται πάντα όταν δεν την περιμένουμε. Η κατάλληλη εκπαίδευση των αρμοδίων που θα αναλάβουν δράση σε συνδυασμό με την  υπεύθυνη ενημέρωση και συνεργασία του υπόλοιπου προσωπικού, είναι τα χρήσιμα εργαλεία για την επιτυχή εφαρμογή και έκβαση του σ.ε.α.
Τί θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα σ.ε.α-εγκατάλειψης
Όταν καταρτίζουμε ένα σ.ε.α- εγκατάλειψης είναι καλή ιδέα να σκεφτούμε ποια είναι τα πιθανά επείγοντα περιστατικά που θα μπορούσαν να συμβούν στην Υπηρεσία μας. Θα πρέπει λοιπόν, καταρχήν να προβούμε σε μία αξιολόγηση κινδύνων (risk assessment) που θα μπορούσαν να μας επηρεάσουν αρνητικά, θέτοντας σε μια έξαφνη και έκρυθμη κατάσταση την Υπηρεσία. Κατ' ελάχιστον, το σ.ε.α θα μπορούσε να περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία:
•Μία προτινώμενη μέθοδο για την ειδοποίηση-αναφορά του έκτακτου σοβαρού συμβάντος (π.χ πυρκαγιά)
•Μία συγκεκριμένη τακτική και διαδικασίες εγκατάλειψηε του χώρου-κτιρίου.
•Ένα πλάνο οδών διαφυγής για κάθε όροφο μαζί με ασφαλής σταθμούς συγκέντρωσης (εντός και εκτός του κτιρίου)
•Ονόματα και τηλέφωνα επικοινωνίας των  ατόμων, τόσο εντός όσο και εκτός της Υπηρεσίας, που είναι υπεύθυνα για τη θέση σε εφαρμογή και υποστήριξη του σ.ε.α
•Συγκεκριμένες και απλές ενέργειες-οδηγίες για τα άτομα που πριν την εγκατάλειψη θα πρέπει να θέσουν εκτός λειτουργίας ηλεκτρικές-ηλεκτρονικές συσκευές, να περιμαζέψουν-περισώσουν ευαίσθητο έντυπο και ηλεκτρονικό αρχειακό υλικό, να κάνουν χρήση πυροσβεστήρων κ.α.
•Ενέργειες διάσωσης και παροχής πρώτων βοηθειών που θα αναληφθούν από  κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό.
Πώς ειδοποιείται το προσωπικό για ένα περιστατικό έκτακτης ανάγκης. 
Το σ.ε.α θα πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε τον τρόπο για την ειδοποίηση του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που χρήζουν βοήθειας λόγω κινητικών προβλημάτων, προκειμένου να εγκαταλειφθεί το κτίριο, να αναληφθούν άλλες ενέργειες και να δηλωθεί-ανακοινωθεί το έκτακτο συμβάν. Μεταξύ των βημάτων που θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε είναι  :
•Η εξασφάλιση ότι τα κομβία κινδύνου είναι ευκόλως αναγνωρίσιμα και διακριτά από όλο το προσωπικό, ως μέσον ενεργοποίησης του συναγερμού και της εγκατάλειψης του κτιρίου ή εκτέλεσης συγκεκριμένων ενεργειών σύμφωνα με το σ.ε.α
•Η εξασφάλιση των τηλεπικοινωνιακών μέσων άμεσης ειδοποίησης του προσωπικού που βρίσκεται εντός του κτιρίου (μεγαφωνική εγκατάσταση), της Πυροσβεστικής Υπηρεσία; και άλλων αρμόδιων Φορέων σε περίπτωση εκδήλωσης ενος έκτακτου περιστατικού.
•Η εξασφάλιση ότι οι σειρήνες των συναγερμούν λειτουργούν κανονικά και στην ένταση που απαιτείται για να ειδοποιηθεί το προσωπικό οπουδήποτε και εάν βρίσκεται εντός του κτιρίου, καθώς και ότι το εφεδρικό σύστημα ενέργειας τίθεται σε άμεση λειτουργία σε περίπτωση διακοπής του ηλεκτρικου ρεύματος.
Πώς καταρτίζουμε ένα σ.ε.α-εγκατάλειψης
Κατά τη σύνταξη ενός σ.ε.α θα πρέπει για να είναι αυτό αποτελεσματικό να συμπεριλάβουμε και να αποτυπώσουμε:
•Τις συνθήκες υπό τις οποίες απαιτείται να εγκαταλείψουμε το κτίριο
•Μία λίστα με τα στοιχεία του αρμόδιου προσωπικού που θα ενεργοποιήσει την εγκατάλειψη
•Συγκεκριμένες διαδικασίες εγκατάλειψης, συμπεριλαμβανομένων απαραίτητα των οδών και εξόδων διαφυγής. Ανάρτηση όλων αυτών σε σημείο που να είναι ορατό και εύκολα προσβάσιμο από όλους. 
•Διαδικασίες παροχής βοήθειας σε άτομα με κινητικά ή άλλα προβλήματα
•Ένα σύστημα καταμέτρησης του προσωπικού μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εγκατάλειψης (''είμαστε όλοι εδώ; μήπως έμεινε κανένας πίσω;'').
Ποιός είναι ο ρόλος του συντονιστή-ων κατά τη διάρκεια μιας έκτακτης ανάγκης-εγκατάλειψης κτιρίου
Όταν καταρτίζουμε το σχέδιο μας χρήσιμο θα ήταν να επικλέξουμε ένα υπεύθυνο και κατάλληλο άτομο για να συντονίσει την εύρυθμη και αποτελεσματική εφαρμογή του και την άμεση εγκατάλειψη του κτιρίου. Ειδικότερα ο συντονιστής θα πρέπει να προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:
•Να αξιολογήσει την κατάσταση και να αποφασίσει εάν πραγματικά υπάρχει ένα σοβαρό περιστατικό έκτακτης ανάγκης, εξαιτίας του οποίου απαιτείται η θέση σε εφαρμογή του σ.ε.α και η συνεπακόλουθη εγκατάλειψη του κτιρίου.
•Να επιβλέψει όλες τις ενέργειες που θα λάβουν χώρα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θα αναλάβει το προσωπικό που είναι υπεύθυνο να συνδράμει τα υπόλοιπα άτομα να εγκαταλείψουν το κτίριο.
•Να συντονίσει τις Υπηρεσίες εκτάκτων αναγκών, όπως το ΕΚΑΒ , την Π.Υ και να διασφαλίσει την άμεση ενημέρωσή του; προκειμένουν να μεταβούν στο κτίριο για συνδρομή.
Πώς καθορίζουμε ποιες θα είναι οι οδοί και οι έξοδοι διαφυγής
Όταν συντάσσουμε το σ.ε.α-εγκατάλειψης θα πρέπει να ορίσουμε κύριες και εναλλακτικές οδούς και εξόδους διαφυγής. Δεδομένων πάντοτε των ανάλογων συνθηκών θα πρέπει να βεβαιωθούμε ότι αυτές πηρούν τις ακόλουθες προυποθέσεις:
•Είναι ευκόλως αναγνωρίσιμες, εμφανείς και σημαίνονται κατάλληλα
•Διατηρούνται πάντοτε καθαρές και απαλλαγμένες από ογκώδη αντικείμενα που μπορεί να σταθούν τροχοπέδη στην ακώλυτη χρήση τους.
•Επιλέγονται πάντοτε με γνώμονα ότι δια της επιλογής τους θα αποφύγουμε να εκθέσουμε το προσωπικό της Υπηρεσίας σςε επιπρόσθετους κινδύνους.
Ετοιμότητα παροχής ιατρικής βοήθειας κατά τη διάρκεια ενός έκτακτου συμβάντος
Εάν κοντά στην Υπηρεσία μας  ευρίσκονται Φορείς Υγείας τότε θα μπορούσαμε να συνεννοηθούμε και να συνεργαστούμε μαζί τους προκειμένου να αντιμετωπίσουν κάποιο έκτακτο περιστατικό κατά το οποίο θα απαιτηθεί ιατρική βοήθεια. Στην περίπτωση αυτή καλό θα ήταβν όλα τα στελέχη να γνωρίζουν τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν (άμεση ειδοποίηση, τηλεφωνικοί αριθμοί κ.α) για να αποφευχθεί η σύγχυση τη στιγμή του έκτακτου συμβάντος.
Εάν κοντά στην Υπηρεσία δεν υπάρχει Φορέας Υγείας ή δεν υπηρετεί ιατρός ή νοσοκομειακό προσωπικό κάθε και όλη την, τότε θα πρέπει να φροντίσουμε ώστε συγκεκριμένα στελέχη να πιστοποιηθούν στην παροχή πρώτων βοηθειών.
Επίσης καλό θα ήταν να υπάρχει συνεργασία της Υπηρεσίας μας με συγκεκριμένα ιατρικό προσωπικό Φορέα Υγείας, προκειμένου να παρέχει πολίτιμε ιατρικές συμβουλές σε περιστατικά που χρήζουν ιατρικής αντιμετώπισης στο χώρο εργασίας, καθώς και για την άμεση προσέλευση ασθενοφόρου για την παραλαβή ατόμου που χρήζει βοήθειας.
Κλειδί η διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού.
Η πρόληψη είναι πάντοτε η πιο ασφαλής και σοφή επιλογή. Θα πρέπει να εκπαιδεύουμε διαρκώς το προσωπικό της Υπηρεσίας μας για τα είδη των εκτάκτων περιστατικών που θα μπορούσαν να λάβουν χώρα κατά την εργασία μας και για τους τρόπους αντιμετώπισής τους. Ακόμα θα πρέπει να είματε βέβαιοι ότι όλο το προσωπικό έχει κατανοήσει τη λειτουργία και τα στοιχεία του σχεδίου έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών άμεσης ειδοποίησης, των συστημάτων συναγερμού, των οδών-εξόδων εγκατάλειψης κ.α.
Αυτή η εκπαίδευση του προσωπικού θα μπορούσε να περιλαμβάνει:
•Ατομικούς ρόλους και συγκεκριμένες ευθύνες
•Απειλες, κακοτοπιές και μέτρα προστασίας
•Ειδοποίηση, ενεργοποίηση συναγερμού και διαδικασίες επικοινωνιών
•Επικοινωνίες εντοπισμού μελών οικογένειας
•Διαδικασία εγκατάλειψης κτιρίου, μέρος καταφυγής-συγκέντρωσης.
•Ειδικό χώρο και χρήση εξοπλισμού αντιμετώπισης εκτάκτου συμβάντος (π.χ γάντια, κράνη, φαρμακευτικό υλικό κ.λ.π)
•Διαδικασίες διακοπής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και ηλεκτρικών-ηλεκτρονικών συσκευών)
Ακόμα προστιθέμενη αξία θα είχε να εκπαιδεύουμε τα στελέχη σε διαδικασίες παροχής πρώτων βοηθειών, με σκοπό μιας πρώτης άμεσης αντιμετώπισης ενός έκτακτου ιατρικού περιστατικού εν τη γεννέσει του.
Συνεργασία και συντονισμός με τις Υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Μια πολύ σημαντική παράμετρος για την εύρυθμη εφαρμογή του σχεδίου.ε.α είναι αυτό να έχει κοινοποιηθεί και βρίσκεται συντονισμένο με τις Υπηρεσίες Έκτακτης Ανάγκης που θα κληθούν να παρέμβουν και να παρέξουν τη βοήθειά τους ΕΛ.ΑΣ, ΕΚΑΒ, ΔΕΗ, ΚΕΕΛΠΝΟ κ.α) στην δοκιμαζόμενη Υπηρεσία μας. Αυτό διασφαλίζει ότι είμαστε όλοι σε γνώση των δυνατοτήτων μας, ώστε αυτές να συντονιστούν την ώρα της ανάγκης με σκοπό την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος. 
Επίλογος
''Βουλεύει μεν βραδέως, εκτελεί δε ταχέως τα δόξαντα'' είχε πει κάποτε πολύ εύστοχα ο Αθηναίος ρήτορας Ισοκράτης. Δηλαδή να σχεδιάζει κανείς χωρίς βιασύνη, αλλά να εκτελεί γρήγορα. Αυτό ακριβώς απαιτεί η επιτυχής αντιμετώπιση μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης εντός της Υπηρεσίας, που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τα έννομα αγαθά της ζωής και σωματικής ακεραιότητας αλλά και της δημόσιας περιουσίας. Με τον λεπτομερή και ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης και για την άμεση και συντονισμένη εγκατάλειψη του κτιρίου, αλλά και με την πιστή εφαρμογή των μέτρων ασφαλείας όταν θα ξεσπάσει η κρίση, δημιουργούμε μια ασπίδα προστασίας, ώστε να αποτρέψουμε ή να περιορίσουμε τον κίνδυνο. Η διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού συμβάλλει στην απόκτηση εμπεδωμένης γνώσης, απαραίτητο εφόδιο για την αποτελεσματική αποσόβηση του κινδύνου, όταν  αποφασίσει να μας χτυπήσει την πόρτα. 

 ΠΕΑΛΣ/ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΡΟΤΑ/Τ.19

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου